EERSTE ANALYSE: GROTE VERSCHILLEN IN LEVENSSALDO

Bij de start van het project Geef ze de Vijf! zijn technische en economische kengetallen van de deelnemers verzameld. Op basis daarvan is het levenssaldo per afgevoerde koe berekend. De verschillen zijn groot, maar wat kunnen we daar nu mee?

Levenssaldo
Het levenssaldo is het netto resultaat gedurende het productieve leven van een koe. De opbrengsten uit melk, verkoop van overbodige kalveren en verkoop bij afvoer minus de voerkosten, opfokkosten, gezondheidskosten en fokkerijkosten. Het resultaat is wat de koe de melkveehouder heeft opgeleverd.

Wat bepaalt het levenssaldo?
Het levenssaldo wordt het sterkst bepaald door de combinatie van melkproductie (kg vet en eiwit) en levensduur. Een hoge productie levert jaarlijks meer op en een langere levensduur betekent dat een koe dat over meerdere jaren volhoudt. Bovendien stijgt de jaarproductie tot aan de vijfde lactatie en blijft daarna nog een aantal lactaties relatief hoog. Als de koe gezond is neemt de voerefficiëntie toe. De opfokkosten per kg melk nemen met het ouder worden steeds verder af en bovendien kan voor elke lactatie dat een koe nog meekan weer een kalf verkocht worden. Uiteindelijk wordt de economische efficiëntie steeds hoger en heeft dus niet alleen te maken met de voeding.

Balans levensduur en productie
De vraag wordt regelmatig gesteld wat economisch het gunstigst is: de levensproductie verhogen door een langere levensduur of door een hogere jaarproductie. Als het levenssaldo als uitgangspunt wordt genomen, dan zie we dat met een toenemend levenssaldo de gemiddelde levensduur ook toeneemt, de levensproductie dus ook toeneemt maar de productie per koe niet of nauwelijks. Op de bedrijven met de langste levensduur zien we de productie in eerste instantie iets dalen, terwijl het levenssaldo blijft toenemen. Daarna zien de productie weer iets stijgen maar verschillen zijn klein.De langere levensduur tikt hier toch door. Het is een gegeven dat op bedrijven met een gemiddeld hogere productie de gemiddelde levensduur korter is.

Grote verschillen
Het hoogste levenssaldo wordt bereikt door de combinatie van een iets bovengemiddelde productie met een lange levensduur (zie onderstaande figuur). Bedrijven met een boven gemiddelde productie maar kortere levensduur behalen een levenssaldo dat 10% tot bijna 20% lager ligt dan gemiddeld. Er blijken grote verschillen te bestaan tussen de bedrijven. Zo heeft het bedrijf met de hoogste productie per koe niet het hoogste levenssaldo omdat de levensduur relatief kort is. Het hoogste levenssaldo wordt behaald door het bedrijf met een combinatie van een goede productie met een langere levensduur. Bedrijven die een lagere productie hebben maken dat al snel goed met een langere levensduur. Omgekeerd zien we bedrijven die een bovengemiddelde productie hebben en het voordeel weer inleveren door een kortere levensduur. Het hoogste levenssaldo wordt gehaald door het bedrijf met de langste levensduur en een gemiddelde productie. Op het bedrijf met het laagste levenssaldo is de productie boven gemiddeld maar de levensduur het kortst.

Bedrijfseigen aanpak
In het vervolg van het project wordt gekeken naar de mogelijkheden om de beste combinatie te vinden van productie en levensduur voor een hoger levenssaldo. Het zal van het individuele bedrijf afhangen of de mogelijkheden juist liggen bij de productie, bij de levensduur of een combinatie van beide. Bovendien hangt de levensduur ook af van het besluit van de melkveehouder en dan spelen andere overwegeningen dan rationele, economische overwegingen, zoals karaktereigensschappen, een rol. De vraag is hoe we dat kunnen meten en vervolgens hoe we daar mee om kunnen gaan.

Bovenstaande figuur is opgebouwd naar oplopend levenssaldo (blauwe lijn) waarbij het gemiddelde op 100% is gezet. De andere lijnen geven een "trend" weer. Duidelijk is dat de verschillen tussen de individuele bedrijven relatief groot zijn. Levenssaldo, levensduur en levensproductie volgens enigszins dezelfde "trend" en melkproductie doet dat niet. 

In onderstaande tabel is de gemiddelde, hoogste en laagste waarden van vier belangrijke kengetallen weergegeven.
De waarden zijn steeds van verschillende bedrijven. 
In onderstaande tabel zijn enkele voorbeelden van combinaties van kengetallen weergegeven. Elke kolom is van een ander bedrijf. Duidelijk is dat de combinatie van productie en levensduur, en dus ook de levensproductie, belangrijk zijn voor het levenssaldo. 

 

 

 

 
         
 
Valacon B.V.
Lindendijk 32
5491 GB Sint-Oedenrode
Tel.: +31(0)654 268 292
PRIVACY-VERKLARING AVG

ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN
Handleiding Duurzaam Melkvee Management
Valacon B.V. staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 63621509
BTW: NL8553.18.594.B01